Svo raunverulegur að það er óhugnanlegt

þriðjudagur, 8 júlí, 2008

Í næsta mánuði verður frumsýnd enn ein ofbeldis- og effektahlaðna stórmyndin sem gerist í veröld ofurhetja: Wanted. Fjallar hún um bandalag eða bræðralag ofur-launmorðingja sem … ja, ég er ekki alveg viss um sem hvað. En hún er byggð á vinsælli grafískri skáldsögu samnefndri.

Frómt frá sagt eru svona myndir ekki minn tebolli. En það er býsna athyglisvert að bera saman þessar tvær stiklur fyrir Wanted; önnur er gerð fyrir bandarískan markað og hin fyrir rússneskan. Þótt menn hafi haft úr sama myndefninu að moða þá er tónninn í þeim svo ólíkur og andrúmið að annað eins misgengi hefur tæpast sést. Og áherslurnar -– bandaríkjamenn tefla t.d. Angelinu Jolie fram sem einum aðal sölupunkti myndarinnar en rússar skauta nánast alveg framhjá persónunni. Wanted er fyrsta Hollywood-mynd rússneska (kasakstanska?) leikstjórans Timur Bekmambetov, þess er skaut fremur skyndilega upp á alþjóðlegan stjörnuhiminn fyrir 3-4 árum með ofurmenna-fantasíutrylli sínum Nightwatch sem gerist í Moskvuborg.

Ekki er ólíklegt að markaðsdeild Universal hafi lamið saman “offissíal” stikluna en Timur karlinn hafi haft frjálsar hendur með gerð þeirrar rússnesku.

Fyrst ameríska stiklan:

Og svo hin rússneska:

Stórveldið Ísland kortlagt

föstudagur, 9 maí, 2008

HEIMSKORT SEM ENDURSPEGLAR MEÐALFRAMLEIÐSLUKOSTNAÐ BÍÓMYNDA
Getur það verið að meðalframleiðslukostnaður sé (tvöfalt?) hærri á Íslandi en í BNA? Ef trúa má þessu korti er hann það. Ekki beint sennilegt en samt hugsanlegt.

Kostnaðurinn við gerð bandarískra stórmynda hleypur vissulega á hundruð miljónum dollara en í rauninni eru ekki ýkja margar slíkar gerðar á ári (kannski 20 eða svo). Á hinn bóginn er alveg gríðarlega mikið framleitt af ‘no-budget’ myndum og það kann að draga bandaríska meðalframleiðslukostnaðinn allhrikalega niður. Þar vestra er nefnilega stærðarinnar markaður fyrir hræbillegar genre-myndir — einkum hasar og hrylling — sem fara beinustu leið á DVD. Roger Cormann varð stórveldi í kvikmyndaheiminum með því að framleiða myndir sem tók tvær vikur að taka upp og kostuðu næstum ekki neitt.

Það er líka spurning við hvaða ár er miðað. Á Íslandi, ólíkt stóru framleiðslulöndunum, er mjög mikill áramunur á meðalframleiðslukostnaði — sum árin eru ‘lo-budget’ og ‘no-budget’ myndir áberandi, önnur árin dýrari myndir.

Meðalframleiðslukostnaðurinn er mjög hár í Evrópu, einkum norðantil, og Danmörk er beinlínis tröllsleg á þessu korti. En Nýja Sjáland (grænu flykkin í suð-austurhorninu) slær allt út. Annaðhvort hefur kortagerðarmaðurinn farið línuvillt þegar hann var að rýna í tölfræðigögnin eða hann tekur Hringadrottinsmyndirnar þrjár inn í dæmið en upptökur á þeim fóru einmitt fram á Nýja Sjálandi á árunum 1999-2000. Svo vill til að íslenskar myndir voru óvenju margar og dýrar árið 2000. Svo kannski erum við að horfa á árið 2000.

HEIMSKORT SEM ENDURSPEGLAR FJÖLDA FRAMLEIDDRA BÍÓMYNDA (MIÐAÐ VIÐ HÖFÐATÖLU)

Ísland drottnar hér yfir heimsbyggðinni. Verst að það skuli ekki vera til kort yfir aðsókn í kvikmyndahús, þá væri örugglega hægt að pakka heimsbyggðinni saman og koma henni fyrir á Vatnajökli.

Glöggt má sjá hverslags stórveldi Norðurlöndin eru. Þó að meðalframleiðslukostnaðurinn sé hár eru menn að framleiða reiðinnar býsn hér norður í fámenninu.

Þetta stærðarinnar rauðleita landflæmi austur í Asíu er Hong Kong. Í HK eru menn ekki bara snillingar í að framleiða kvikmyndir hratt og ódýrt heldur framleiða þeir fyrir útflutning og hafa gert allt frá fyrstu tíð. Þ.e. allt frá því að kvikmyndamógúlarnir flúðu frá Shanghai í kjölfar valdatöku Maós á 5. áratug síðustu aldar og settu upp bækistöðvar í nýlendu þessari. Markaðirnir fyrir Hong Kong myndir eru fyrst og fremst löndin í Suðaustur Asíu svo og hin ótal mörgu kínversku samfélög eða þjóðarbrot sem eru dreifð um heim allan. Þessi 7 miljón manna þjóð hefur því afar mikla sérstöðu — hvergi annarsstaðar í heiminum framleiða menn stíft fyrir útflutning, nema þá í BNA auðvitað.

Þótt undarlegt megi virðast eru kort þessi ættuð úr Volkswagen auglýsingu sem birtist í breska blaðinu The Observer nú í vikunni (“See films differently. Volkswagen supports independent cinema.”). Auglýsingin er þegar komin á hina gagnmerku vefsíðu Strange Maps.

Titlasekvensar

laugardagur, 19 apríl, 2008

Það hefur aldrei verið lagt mikið upp úr titlasekvensum í íslenskri kvikmyndagerð –finnst mér. Satt best að segja grunar mig að það sé býsna algengt að menn hugsi lítið út í slíkt fyrr en tökum er lokið og bæði fjármagn og skapandi orka í lágmarki. Annars ætla ég að fullyrða sem minnst — ég á í stökustu erfiðleikum með að muna einn einasta íslenskan titlasekvens. Nema þá kannski í sjónvarpi.

Art of the Title Sequence heitir nýleg vefsíða með u.þ.b. 50 titlasekvensum, nær öllum úr bandarískum kvikmyndum þó. Skemmtileg síða og svo er að sjá að nýjum sekvensum sé reglulega bætt við. Maður þarf að vísu hraðari tengingu en þau 8 MB sem ég er með til að horfa á sumt af þessu efni.

Í BNA og víðar er það mjög algengt að sérstök fyrirtæki sjái alfarið um gerð titlasekvensa, bæði hugmyndavinnu og alla framkvæmd. Fyrst og fremst er hugsað til þess að þeir gefi skýrt til kynna hvernig mynd er á ferðinni, þ.e.a.s. hvaða genre, ef þetta er hasarmynd er titlasekvensinn hratt klipptur og æsilegur, ef þetta er gamanmynd á hann að endurspegla það og þar fram eftir götunum.

Oft og tíðum standa flottir og vel hannaðir/kvikaðir titlasekvensar líkt og sjálfstætt — tengjast myndinni ekki ýkja mikið. Og eru þarafleiðandi ekki minnisstæðir. Ef maður sæi þá aftur eftir einhverjar vikur eða mánuði, en án textans, ætti maður í stökustu erfiðleikum með að átta sig á úr hvaða myndum þeir eru. Taxi Driver og Reservoir Dogs eru hinsvegar dæmi um myndir sem hafa mjög minnisstæða titlasekvensa vegna þess að þeir gefa sterka tilfinningu fyrir andrúmslofti söguheimsins. Þetta eru hvorttveggja ‘indie’ myndir, ódýrar í framleiðslu og persónulegt handbragð leikstjóranna leynir sér ekki.

Titlasekvensinn fyrir Panic Room er líka minnisstæður og lyftir þeirri fremur slöku mynd talsvert upp. Hann er óvenjulegur vegna þess að það er farið út í það að skapa dramatíska andstæðu við myndina sjálfa: Víð og hæg myndsskeið undirstrika hæð og massa stórhýsanna í New York, dagurinn er bjartur og loftið kristaltært og borgin hefur aldrei virst hreinni; myndin sjálf fjallar hinsvegar um konu sem lengst af neyðist til að kúldrast í smá boru einhverri á stóru heimili sínu í New York, eins og rotta í gildru.

Delicatessen-sekvensinn er mér minnistæður enda smellinn. Þetta er eitt langt myndskeið og hugmyndin er sáraeinföld og margnotuð bæði fyrr og síðar: Tökuvélin fer eins og hnusandi um borð og bekki í herbergi yfirfullu af dóti og tekur fyrir einn merkisgripinn á fætur öðrum. Þetta er einn af þessum sekvensum sem er slíkt konfekt fyrir augað að áhorfandanum finnst hann ekki geta litið af tjaldinu eitt andartak.

Á öndverðum 8. áratugnum komst í tísku að vinda sér beint í söguna svo að segja formálalaust. Upphafskreditarnir voru svo látnir detta inn, einn af öðrum, allan fyrsta sögusekvensinn, gjarnan einhversstaðar úti í horni rammans. Rétt eins og menn væru að reyna að láta sem minnst fyrir þeim fara.

Þessi tíska reið yfir fyrir áhrif frá sjónvarpi; sjónvarpsstöðvarnar bandarísku voru síhræddar um að áhorfendum leiddist titlasekvensar, yrðu óþolinmóðir og skiptu yfir á aðra stöð svo þær reyndu að gera sem minnst úr þeim. En áhorfendur hafa auðvitað alltaf haft smekk fyrir titlasekvensum. Nú á dögum er það mjög algengt að sjónvarpsþættir byrji á “kitli” (teaser), u.þ.b. 2 mínútna sekvens sem gefur lokkandi fyrirheit um efni þáttarins — svona til að skapa væntingar hjá áhorfendum — en strax í kjölfarið kemur svo þemamúsíkin og massívur titlasekvens.

Godfellows (youtube videóið efst) er dæmi um mynd þar sem fyrsti sögusekvensinn kemur á undan titli myndarinnar. Það má eiginlega segja að í því stílbragði felist ákveðinn “70s fílingur” (sagan gerist enda á 8. áratugnum). Þetta er stuttur sekvens, óvænt atvik á þjóðvegi, sem gegnir þeim tilgangi að kynna aðalpersónuna til sögunnar og greina frá því hvað hún er að fást við í lífinu. En í heild sinni er Goodfellows titlasekvensinn afar stílhreinn enda engir lúðulakar að verki heldur þau Saul og Elaine Bass. Saul Bass er sennilega frægasti titlasekvensahönnuður fyrr og síðar.

Síðan eru það titlasekvensar sem leiða áhorfendur hægt og bítandi inn í veröld sögunnar, t.d. eins og í Innerspace og Gattaca. Í báðum tilfellum er byrjað á abstrakt formum en skjótt verður ljóst að þetta eru súper-nærmyndir af einhverjum torkennilegum hlutum; undir lokin er svo víkkað hratt út úr þessari míkró-veröld og áhorfandinn kynnist aðalpersónunni þar sem hún er stödd í einhverjum ákveðnum aðstæðum, meira og minna dularfullum eða ókyrrum.

Ég hef ekki séð Innerspace (og veit varla um hvað myndin er) en handritið er á Drew’s Script-O-Rama og ég kíkti á upphafið. Fyrsta senan gerist í formlegu samkvæmi hjá sjóhernum. Í handritinu er aðalpersónan kynnt þannig til sögunnar að hún kemur inn um dyr, vel drukkin, og rekur sig um leið í þjón sem heldur á bakka með óhreinum matardiskum og allt fer í gólfið með tilheyrandi hamagangi. Í myndinni er þessu atriði hinsvegar sleppt (að virðist) enda er varla hægt að segja annað en að það sé fremur klisjukennt. Í myndinni er kynningin á aðalpersónunni mun brattari og ógnvænlegri og hefst í rauninni með því að fókuserað er á vandamálið sem hún á við að etja: vínglasið.

Stundum eru titlasekvensar samdir af handritshöfundi og eru þarafleiðandi í handritinu sjálfu. Þetta heyrir þó til algjörra undantekninga. Leikstjórar eru ekki opnir fyrir því að binda hendur sínar strax á upphafsreit því verk þróast í gegnum allan vinnsluferilinn. Titlasekvensar eru yfirleitt ekki samdir eða hannaðir fyrr en undirbúningur myndarinnar er vel á veg kominn og flestar mikilvægustu ákvarðanirnar um gerð hennar hafa verið teknar. Eða jafnvel ekki fyrr en eftir að tökum lýkur, þegar menn vita hvaða efni þeir eru með í höndunum.

Dassin (og byssubófarnir)

fimmtudagur, 3 apríl, 2008

Bandaríski leikstjórinn Jules Dassin lést í Grikklandi á mánudaginn var, 96 ára að aldri. Ferill hans var harla óvenjulegur. Hann byrjaði í Hollywood og vakti fyrst athygli með töff noir myndum sem nutu mikilla vinsælda. Varð svo eiginlega landflótta eftir að hann var svartlistaður fyrir kommúnískar eða óamerískar skoðanir. En tókst að taka upp þráðinn að nýju í Evrópu, merkilegt nokk, og gerði myndir sem einkennast af “American pace and European style”, eins og Film Guardian kemst að orði.

Yfirleitt liggur traffíkin í hina áttina, evrópskir leikstjórar eru fengnir til BNA til að ljá þarlendum kvikmyndum smá European style.

En út í aðeins aðra sálma.

Þegar ég horfði á Rififi stikluna rifjaðist upp fyrir mér hvað hann er alltaf skondinn þessi skotstíll í gömlum bíómyndum. Og þá er ég að tala um vopn. Karlarnir halda á byssunni í mittishæð og ota henni alltaf snöggt fram um leið og þeir taka í gikkinn –  rétt eins og þeir séu að hrista kúluna fram úr hlaupinu. Ætla mætti að byssuhöndin ætti að kippast til baka (undan högginu) um leið og skotið ríður af en því er ekki að heilsa. Þarna eru klárlega einhver önnur og athyglisverðari eðlislögmál að verki en maður á að venjast úr grámyglu hversdagslífsins.

Hér áður fyrr urðu byssumenn því að vera í settlegri miðmynd — þ.e.a.s. ef bæði andlitið og vopnið áttu að sjást í einu.

En skotstíllinn hefur breyst, byssumenn í kvikmyndum eru fyrir lifandis löngu farnir að taka með báðum höndum um byssuskeftið og lyfta vopninu upp í augnhæð með báða handleggi beina og stífa. Sem gefur kost á nærmynd þar sem eiginlega ekkert sést nema andlitið, höndin og vopnið. Með auga skotmannsins og auga vopnsins, þ.e. opi byssuhlaupsins, stillt upp hlið við hlið.

Kvikmyndir kalla hástöfum á raunsæi og áhorfendur nú á dögum vita fullvel hvernig menn bera sig að þegar þeir skjóta úr byssu. Þeir hafa margoft séð raunverulega byssumenn að verki (t.d. löggur) í fréttum og heimildamyndum í sjónvarpinu. Þannig að það þýðir ekkert að bjóða þeim upp á bófa sem halda á byssunni eins og kokteilglasi og eru með hina höndina á kafi í frakkavasanum.

En raunsæi spraunsæi. Raunsæi snýst ekki um annað en bera eitthvað á borð sem virkar trúverðugt.

Þó að skotmenn hvíta tjaldsins hafi loksins lært hvernig eigi að bera sig fagmannlega að er flest sem viðkemur byssum í kvikmyndum tómt blöff. Það er t.d. segin saga að þegar menn koma að læstri hurð þá tekst þeim að mola lásinn með því að skjóta á hann og málið er dautt, dyrnar opnast af sjálfu sér. Þetta er ekki hægt að leika eftir í raunveruleikanum. Ekki nema menn séu hreinlega með fallbyssu og blasti lásnum út í hafsauga ásamt stórum parti af hurð og karmi.

Mér er orða vant

föstudagur, 28 mars, 2008

manet1.jpg

Á vefsíðu Kvikmyndamiðstöðvar er ýmsan fróðleik að finna, m.a. það að fyrsta “Product Placement and Location” hátíðin verður haldin á Ítalíu í júní n.k.

Af upplýsingatextanum sem fylgir er að skilja að hátíðin hafi verið sett á laggirnar í kjölfar lagabreytinga á Ítalíu (væntanlega var “product placement” ólöglegt þar, eða einhverjum takmörkunum háð, en ekki lengur). Og áfram segir í upplýsingatextanum (í illþýðanlegu corporate-speaki): “Þessi markaður vex um sem svarar 27% á ári og auglýsingastofur eru nú að skipuleggja starfsemi sína þannig að þær geti tekist á við það sem kallast ‘vörumerkja afþreying’, og er þá verið að vísa í aðstæður þar sem vörumerkið gegnir aðalhlutverki í handritinu (‘ …in which the brand becomes the script protagonist’)”.

Mér finnst það fullmikil bjartsýni af auglýsingastofum (eða einhverjum) að halda að vörumerki geti beinlínis verið í aðalhlutverki í handritum. “Product placement” gerir að vísu mikinn usla í raunveruleikaþáttum og meira og minna stjórnar framvindu sögunnar en ég sé ekki fyrir mér að neitt sambærilegt gerist með leikið efni, hér eða annarsstaðar. En burtséð frá þeirri pælingu og yfir í meira aðkallandi mál:

Hvernig á eiginlega að þýða “product placement” á íslensku?

Á enskunni er komið beint að kjarna málsins: staðsetningu. Auðvitað verður James Bond sjálfur að halda á Heineken-bauknum, það er miklu tilkomuminna að sjá einhverja statista ráfa um í bakgrunni með Heineken í hönd.

Það veður allt í p.p. í íslenskum kvikmyndum og leiknu sjónvarpsefni (þó að staðreyndin sé auðvitað sú að áhorfendur geta aldrei verið vissir um hvað er p.p. og hvað ekki) og þessvegna er það alveg voðalega pirrandi að það skuli ekki vera til orð yfir þetta. Það er ekki mikið gagn í útvarps- og kvikmyndalögunum, frómt frá sagt. Í 16. grein Útvarpslaganna segir bara:

Duldar auglýsingar eru bannaðar [...]

Hér kemur fyrir safnheitið “duldar auglýsingar” og það má vel vera að “product placement” falli undir það. En ég er samt ekki viss. Þegar maður fer að hugsa út í það þá eru þessi tvö orð — dulin auglýsing — eiginlega andstæður og alveg ósamrýmanleg. Hvaða fáviti færi að ausa fé í auglýsingar sem öllum dyljast? Mín tilgáta er því sú að löggjafinn sé hér að banna auglýsingar sem áhorfendur verða ekki varir við, til dæmis kókauglýsingar sem er flassað í 1/25 úr sekúndu og eiga að bora sig inn í undirmeðvitund áhorfenda. Því allur er varinn góður. Ekki viljum við verða fyrir barðinu á skyndilegum og óútskýrðum kókþorsta.

Enda væri það alveg fráleitt að banna “product placement”. Og gott ef ekki gróf aðför að höfundum og tjáningafrelsinu. Þegar Dómínóspizzukassarnir liggja eins og hráviði um alla íbúð hjá aðalpersónunni og í aftursætinu á Toyota pikköppnum hans þá er það vitaskuld hluti af persónusköpuninni. Fólk er fattlaust ef það skilur það ekki.

Celtx, Scripped og Zhura

mánudagur, 25 febrúar, 2008

Núorðið er hægt að verða sér úti um ýmisskonar ókeypis handritsforrit á netinu, þ.á.m. hin undarlega nefndu Celtx, Scripped og Zhura.

Celtx er ekki nema nokkurra ára gamalt og hefur fengið fína dóma og þegar fest sig í sessi. Það er upprunnið í Nýfundnalandi og stílað inn á ‘indie’ (les: ‘utan-Hollywood’) kvikmyndagerð. Menn hlaða því niður og geta t.d. valið um að vista handritin sín á harða disknum ellegar þá á læstu “geymslusvæði” á netinu. Þetta á m.a. að gagnast þeim sem skrifa handrit saman, sparar þeim vinnuna við að senda handrit sín á milli með tölvupósti. Og þeim náttúrlega sem vilja geyma handritin sín einhversstaðar þar sem þeir geta veitt öðrum (Celtx-notendum) aðgang að þeim.

Scripped og Zhura eru glæný af nálinni og sáralítil reynsla komin á þau. Þetta eru reyndar einhver ‘netlæg’ fyrirbæri, ekki forrit sem maður þarf að installera í tölvuna sína. Ég er ekki alveg viss um hvort það sé sniðugt. Skyldi vera hægt að importera slíkum ‘online’ handritum inn í Final Draft og Movie Magic Screenwriter? Veit einhver það? Ef það er ekki hægt þá ættu menn að láta Scripped og Zhura vera.

Final Draft (FD) og Movie Magic Screenwriter (MM) heita nefnilega handritsforritin sem eru allsráðandi í kvikmyndaiðnaðinum í dag, bæði austan hafs og vestan, og allir framleiðendur nota. Þetta eru líka dýrustu forritin á markaðinum — enda mikið til stíluð inn á framleiðsluferlið, gerð töku- og kostnaðaráætlana, skipulagningu o.þ.h., það sem gerist eftir að handritsskrifum er lokið.

En menn þurfa ekki að verða sér úti um flókin og dýr forrit til þess eins að spreyta sig á því að skrifa kvikmyndahandrit. Í rauninni nægir að útbúa sér Word forsnið, það dugar alveg ágætlega (og það sem meira er: Word forsnið eru stabíl eins og klettur en forrit tiktúrusöm — því flóknari sem handritsforrit eru þeim mun tiktúrusamari og pöddusæknari). Eða einfaldlega næla sér í eitthvað ókeypis af netinu.

En hvað svo sem höfundurinn notar við skriftirnar þarf á endanum að vera hægt að importera eða flytja handritið inn í FD eða MM. Það gæti nefnilega farið svo — þó að það séu auðvitað sáralitlar líkur á því, svona tölfræðilega séð — að honum takist að skrifa handrit sem er algjör hittari og framleiðendur slást um að fá að fjármagna og gera að bíómynd. En FD og MM (eða a.m.k. MM) eru opin fyrir innflutningi héðan og hvaðan svo yfirleitt á þetta að ganga nokkuð þrautalaust fyrir sig.

Viðbót 27. febrúar: Það ku vera lítið mál að exportera þessum handritum í txt formati inn í Final Draft og sjálfsag önnur handritsforrit líka.

astralir.jpg

Áströlsk kvikmyndagerð hefur verið í lægð undanfarin ár og þar í landi eru menn sammála um að ein aðalástæðan sé undirmálshandrit, að það sé alltof algengt að hrá og ófullburða handrit fari í framleiðslu. Meira fjármagni þurfi að veita í handritsgerð og þróun segja menn. En er það rétt? Þrír álitsgjafar sem ástralska dagblaðið The Australian leitaði til eru þeirrar skoðunar að vandamálið sé menningarlegs eðlis og djúpstæðari en svo að það sé hægt að leysa það með því að henda í það peningum. Viðhorfsbreytinga sé þörf meðal ástralska handritshöfunda.

Meðal þess sem þremenningarnir benda á er þetta:

Menn eru slegnir ákveðinni blindu gagnvart drama (dramatískum átökum) og vilja álitsgjafar meina að það stafi af því að Ástralir sem þjóð eru mjög stilltir inn á að forðast átök.

Vanþekking handritshöfunda er mikil og almenn (vanþekking á kvikmyndasögunni, á kvikmyndaklassíkinni, á handritsgerð sem fagi eða sérgrein) og ekki bara það heldur séu höfundar ófúsir til að viðurkenna það eða reyna að bæta úr. Álitsgjöfum finnst menntamálum handritshöfunda í Ástralíu alvarlega ábótavant.

And-bandarísk viðhorf gera það að verkum að höfundar líta svo á að hugmyndin um áhrifamikla dramatíska byggingu sé angi af menningarlegri heimsyfirráðastefnu BNA. Menn hendi gjarnan barninu (sterkri byggingu) út með baðvatninu.

Flestir atvinnuhandritshöfundar í Ástralíu hafa hlotið uppeldi sitt í sjónvarpssápunum Friends og Home and Away og lært þar slæleg vinnubrögð. Eins og það að skapa persónur sem ræða fram og aftur um hvað þeim finnst eða hvað þær hyggjast gera í stað þess að grípa til athafna og láta verkin tala.

Aðalpersónur (einkum karlpersónur) eru oft og tíðum passívar; þær hreyfast ekki af eigin hvötum heldur bregðast við áreiti annars staðar frá.

Oftrú á frumleika. Sú trú að þegar manni dettur í hug eitthvað sem aldrei hefur verið gert áður (eins og það að gera drullupoll að aðalpersónu í bíómynd) þá hljóti það að hafa ótvírætt (listrænt) gildi í sjálfu sér.

Greinina í The Australian má lesa í heild sinni hér.

Handritsverðlaunahátíð WGA

laugardagur, 12 janúar, 2008

zodiac.jpg

Árleg handritaverðlaun samtaka bandarískra handritshöfunda (WGA) verða afhent í febrúar að venju. Heildarlista yfir tilnefnd handrit (bíómyndir, heimildamyndir og margir flokkar sjónvarpsefnis) er að finna á vefsíðu samtakanna. Bíómyndaflokkurinn er tvískiptur (frumsamin handrit og aðlaganir) og er flest þessara handrita að finna á netinu:

FRUMSAMIN HANDRIT

Juno eftir Diablo Cody
Handrit dags. 6. febrúar 2007 er að finna hér

Michael Clayton eftir Tony Gilroy
Loka skothandrit dags. 11. febrúar 2006 er að finna hér

The Savages eftir Tamara Jenkins
Handrit dags. 10. apríl 2006 er að finna hér

Knocked Up eftir Judd Apatow
Handrit er að finna hér

Lars and the Real Girl eftir Nancy Oliver

AÐLAGANIR

No Country for Old Men eftir Joel Coen and Ethan Coen
Byggt á samnefndri skáldsögu eftir Cormac McCarthy
Ódagsett handrit (sennilega skothandrit) er að finna hér

There Will Be Blood eftir Paul Thomas Anderson
Byggt á “Oil!” eftir Upton Sinclair
Handrit dags. 25. júlí 2006 (loka skothandrit) er að finna hér

The Diving Bell and the Butterfly (Le Scaphandre et le papillon) eftir Ronald Harwood
Byggt á samnefndri bók Jean-Dominique Bauby
Ódagsett handrit (sennilega skothandrit) er að finna hér

Into The Wild eftir Sean Penn
Byggt á samnefndri bók eftir Jon Krakauer
Ódagsett handrit er að finna hér

Zodiac (Chronicles) eftir James Vanderbilt
Byggt á bókunum “Zodiac” og “Zodiac Unmasked” eftir Robert Graysmith
Loka skothandrit dags. 5. júlí 2006 er að finna hér

Hjálmtýr Heiðdal fletti upp í útvarpslögunum (sjá komment hans hér) og upp úr dúrnum kemur að síðasta færsla mín er ekki sem nákvæmust.

Samkvæmt útvarpslögunum er heimilt að rjúfa einstaka dagskrárliði með auglýsingahléum “enda leiði það ekki til afbökunar á dagskrárefni eða verulegrar röskunar á samfelldum flutningi [...]”.

Samkvæmt lögunum er sumsé leyfilegt að setja auglýsingar inn í dagskrárliði sem eru með magasínyfirbragði, þ.e. samsettir úr tiltölulega sjálfstæðum köflum eða innslögum. Þetta á eiginlega við alla fasta vikulega sjónvarpsþáttagerð: íþróttaþætti, grínsketsaþætti, umræðuþætti (t.d. Silfur Egils), fréttatengda dægurmálaþætti á borð við Kastljós og Ísland í dag, blandaða skemmtiþætti, menningarþætti eins og Kiljan og 07/08 o.s.frv.

Þetta vissi ég en ég vissi ekki að það er líka leyfilegt að setja auglýsingahlé inn í þætti/myndir sem eru hugsaðar sem ein samfelld heild (t.d. bíómyndir, heimildamyndir og leikið sjónvarpsefni).

Eini munurinn á magasínþáttum og t.d. leiknum myndum hvað þetta varðar er sá að löggjafinn hefur sett reglur um það hversu mörg auglýsingahlé mega vera í leikna efninu og hversu langur tími verði að líða milli hléa. Fyrir það fyrsta, leiknar myndir/þættir verða að vera minnst 45 mínútur að lengd — ekki er heimilt að setja auglýsingar inn í styttri myndir en það. En reglurnar um það hversu langur tími verður að líða milli auglýsingahléa eru vægast sagt ruglingslegar (sjá 17. gr., liði b. og c. í kommenti Hjálmtýs).

Hvar voru kvikmyndagerðarmenn eiginlega þegar þessi lög voru samþykkt árið 2000?

En stjórnmálamenn hafa alltíend markað stefnuna hvort sem mönnum líkar betur eða ver:

1) Gamanþætti (sit-com) á borð við Kallakaffi á að sýna án auglýsingahléa enda eru slíkir þættir ekki nema í mesta lagi 30 mín. að lengd.
2) Hina svokölluðu klukkutímalanga dramaþætti (sem í reynd eru yfirleitt á bilinu 45 til 50 mín.) má sýna með einu auglýsingahléi.